Over mijn blog

Ooit een 'Rocket Scientist' maar al heel snel gesnapt dat ik niet moet rekenen aan raketten (mijn enige praktijkervaring: Ariane 501 -nee, ik was het niet!). Andere mensen enthousiast maken zit me meer in het bloed.
Na negen jaar bij ESA ben ik nu geland bij mijn thuishaven, de TU Delft, als woordvoerder/communicatie adviseur.

Dit blog gaat soms over ruimtevaart, maar meestal over mijn ervaringen in het communicatievak. Persoonlijk vind ik dat journalisten en voorlichters wel wat opener mogen zijn over hun samenwerking. Daarom probeer ik hier inzicht te geven in de afwegingen en keuzes die ik maak. Dat kan niet altijd, maar vaak ook wel.

Volg me op Twitter Bezoek mijn LinkedIn profiel email me op m.vanbaal@tudelft.nl
+31 (0) 15 2785454

Categories

Disclaimer

De meningen ge-uit door medewerkers en studenten van de TU Delft en de commentaren die zijn gegeven reflecteren niet perse de mening(en) van de TU Delft. De TU Delft is dan ook niet verantwoordelijk voor de inhoud van hetgeen op de TU Delft weblogs zichtbaar is. Wel vindt de TU Delft het belangrijk - en ook waarde toevoegend - dat medewerkers en studenten op deze, door de TU Delft gefaciliteerde, omgeving hun mening kunnen geven.

Posts tagged interview

Mediatraining: de Glijbaanvraag

fotoIk gebruik veel metaforen als ik mediatraining geef aan wetenschappers. De boodschap van die metaforen is ongeveer hetzelfde: een interview is een spel, dat je samen speelt met de journalist. Je krijgt het beste resultaat als je elkaars rol respecteert en een beetje lol ontwikkelt in dat spel. Het is als stijldansen: je moet het samen en harmonieus doen, maar een van de twee heeft de leiding (En ja, dat moet jij als geïnterviewde zijn). En het is ook als een potje demonstratietennis, bijvoorbeeld tussen de oude knarren Connors en McEnroe: natuurlijk wil je winnen, maar het moet vooral een leuke pot zijn om naar te kijken. Je moet de ander dus ook gelegenheid geven om mooie ballen te slaan. Recent ontstond er spontaan een nieuwe: een interview is een speeltuin en jij bepaalt dat je wilt schommelen. Die leg ik even uit 😉

Continue reading

De kracht van je eerste antwoord. Maar niet altijd…

fotoBij mediatraining leer je hoe je jouw boodschap in een interview kwijt kan. Daar is niks mis mee: je bent op de radio of TV gevraagd omdat je iets inhoudelijks hebt toe te voegen, dus dat is in het belang van jou en dat van de de interviewer (nou ja, meestal dan). Als het goed is heb je dat vooraf goed afgestemd met de redactie – het voorgesprek is verreweg het belangrijkste ingredient van een goed interview.  De meeste interviews zijn kort, dus je kunt maar beter zo snel mogelijk ter zake komen. In een eerder blog schreef ik dat je eerste antwoord vaak bepalend is voor het hele interview (en dat het handig is om met een goed voorbeeld te beginnen). Meteen ter zake dus.  Altijd? Nee, ‘luchtige’ interviews kunnen behoorlijk ontsporen als je de regie te snel naar je toetrekt.  Continue reading

Voorbeeld eerst!

Nog een tip voor een vliegende start in een interview: begin altijd met een goed voorbeeld, en maak aan de hand van dat voorbeeld je punt. Dat klinkt nogal voor de hand liggend, maar toch hebben veel mensen -en vooral wetenschappers- in de praktijk de neiging eerst een abstract verhaal te vertellen: je schetst de context, je maakt je punt, en ter illustratie geef je een voorbeeld – als er nog tijd is. Maar de aandacht ben je dan meestal allang kwijt.

Continue reading

De kracht van je eerste antwoord

foto‘Je gaat toch geen politicus van me maken, he?’. Die ietwat benauwde vraag stellen wetenschappers vaak voorafgaand aan onze mediatrainingen. Welnee. Hoewel het geen kwaad kan om de door politici veel gebruikte ‘trucjes’ (zoals bruggetjes) te kennen, is een interview veel krachtiger als je dat soort dwingende middelen niet hoeft te gebruiken. Een wetenschapper heeft dat ook niet nodig, die zou in staat moeten zijn de journalist met zijn/haar kennis te ‘verleiden’. Daarbij is me, als surrogaatinterviewer, gaandeweg wel iets opgevallen: veel staat of valt met je eerste antwoord.

Continue reading

Waarom het te makkelijk is, Teun

Beste Teun,
Een weekje terug las ik je column in Parool met de titel ‘Een communicatieadvies van mij: voorlichters, bemoei je er niet mee’. (mocht iemand ‘m niet gezien hebben, lees ‘m even). Ik reageerde op Twitter:

Dit soort stukjes gaat altijd volledig voorbij aan de vraag waarom dat zo is. Te makkelijk zo. http://t.co/HmdZNBSnEP (via @wieberenze )
— Michel van Baal (@michelvanbaal) January 18, 2014

Er ontstond een discussie tussen jou, BNR journalist Mark Beekhuis en mezelf, waarin ik je een uitgebreider antwoord in een blog beloofde. Hierbij.

Allereerst: eens
Allereerst: Ik ontken niet dat het gebeurt zoals je beschrijft. Ik ben het zelfs met je eens dat het helemaal niet handig is om je als voorlichter te gedragen zoals jij schetst. Maar dat wil niet zeggen dat voorlichters zich er niet mee moeten bemoeien. In werkelijkheid hebben voorlichters vaak goede redenen zich ermee te bemoeien en het is volgens mij zelfs in jouw belang dat ze dat (goed) doen.

Continue reading

Toe, neem ook eens de ‘moeilijke weg’?

Daar was ik best blij mee maandag, met dit item in Nieuwsuur. Aan het item ging een (prettig) gesprek vooraf met de redactie. Ze belden met de vraag even mee te denken over een item over de verdienkracht van de Nederlandse economie: nu de gaskraan dicht(er) gaat moeten we het hebben van innovatie. Daar wil ik vanuit de TU Delft natuurlijk graag bij helpen. Ik ben blij met de aandacht voor onze mooie technostarters.

Maar toch, er wringt iets. Dat gesprek heb ik namelijk recent ook al een keer of drie met andere media gehad. Andere aanleiding, maar met eigenlijk identieke keuzemogelijkheden en met dezelfde uitkomst: de ‘makkelijkste’ oplossing.

Continue reading

Hakkelend en stamelend

Afgelopen dinsdag stond ik met de studenten van het Human Power Team op de A31. De studenten mochten de snelweg bij Harlingen 2 uur gebruiken om te kijken hoe hard ze op een Nederlandse weg konden fietsen met hun nieuwe Velox3 (grote dank, Rijkswaterstaat!). Het trok flink wat mediabelangstelling en zelf moest ik ook nog even aan de bak. Omroep Friesland wilde namelijk een interview live om 12.20 u, precies het moment dat de fiets ging rijden en dus alle studenten hun handen vol hadden. Dat moest ik dus doen. Het werd een interview dat ik niet snel ga vergeten.

Continue reading

Pitchen: eerst fascineren, dan informeren

Opmerkelijk: een journalist die zegt dat voorlichters wel wat pro-actiever mogen zijn in hun persbenadering.  OK, Jean Paul Keulen zegt het schoorvoetend en het gaat specifiek over wetenschapsvoorlichters, maar toch: je kunt het een trendbreuk noemen. 😉

Ik denk dat hij wel gelijk heeft: wetenschapsvoorlichters (mezelf inclusief) mogen best nog wat pro-actiever de boer op met wetenschapsnieuws, ik heb het informeel al vaker journalisten horen zeggen. Grote nieuwsredacties (NOS/RTL) worden vrij weinig gebeld door universiteiten. En dat is jammer, want bij de grote nieuwsmedia werken persberichten amper: er komen er zoveel binnen dat de kans dat de redacteur van dienst wetenschapsnieuws er uit pikt heel klein is. Daarvoor moet je het toch echt zelf telefonisch ‘pitchen’ (OK, twitter gebruiken werkt soms ook).

Ontmoedigend
Nu vind ik pitchen in de praktijk nog helemaal niet zo makkelijk om te doen. Het voelt opdringerig en het is ook nogal ontmoedigend als het niet lukt: Dan krijg je een kribbige redacteur aan de lijn, die vermoedelijk het laatste kwartier al drie nabelmeisjes heeft moeten afpoeieren terwijl zijn klus af moet. Niet leuk, al gebeurt het eigenlijk zelden.

In een eerder blog heb ik al eens tien tips voor het bellen met journalisten op een rijtje gezet op basis van eerdere ervaringen. Ik zou er nog een elfde tip aan willen toevoegen:  ‘eerst fascineren, dan informeren’.

Continue reading

Controle en Sympathie – en wat je van politici kunt leren

De mediatrainingen die ik samen met collega’s geef gaan in essentie maar over twee dingen: ‘controle’ en ‘sympathie’. De crux van een goed interview is om de controle te nemen, maar tegelijk de sympathie van de kijker of luisteraar niet te verspelen. Met controle zorg je ervoor dat je jouw boodschap aflevert, met sympathie zorg je ervoor dat de ontvanger je ook gelooft.

Met dit in het achterhoofd is het altijd interessant om naar verkiezingscampagnes te kijken. Lijsttrekkers spelen dit spel in de eredivisie. Dit jaar vind ik vooral het verschil tussen Roemer en Samsom interessant. Hoe gaan zij om met controle en sympathie?

Continue reading

Overlast door lesbische bavianen

En tot zover de reportage van Frans de Boer over de overlast in Tanzania door lesbische bavianen. We gaan het over iets heel anders hebben, …”.

Zo begin ik tijdens mediatrainingen elk oefeninterview van het type ‘live in de studio’. De reacties zijn heel verschillend: woensdag had ik weer eens een gevalletje ‘slappe lach’. Dat is altijd leuk, maar gebeurt niet vaak. De meeste deelnemers hebben wel last van opkrullende mondhoeken, maar corrigeren snel. Een enkeling weet zijn gezicht stoïcijns in de plooi te houden. Want lachen is natuurlijk zeer ongepast, er vallen jaarlijkse vele slachtoffers bij dit prangende (OK, fictieve) probleem.

Flauw natuurlijk, maar het dient een leerdoel: verzamel zoveel mogelijk informatie voor je aan een interview begint.

Continue reading

© 2011 TU Delft