Over mijn blog

Ooit een 'Rocket Scientist' maar al heel snel gesnapt dat ik niet moet rekenen aan raketten (mijn enige praktijkervaring: Ariane 501 -nee, ik was het niet!). Andere mensen enthousiast maken zit me meer in het bloed.
Na negen jaar bij ESA ben ik nu geland bij mijn thuishaven, de TU Delft, als woordvoerder/communicatie adviseur.

Dit blog gaat soms over ruimtevaart, maar meestal over mijn ervaringen in het communicatievak. Persoonlijk vind ik dat journalisten en voorlichters wel wat opener mogen zijn over hun samenwerking. Daarom probeer ik hier inzicht te geven in de afwegingen en keuzes die ik maak. Dat kan niet altijd, maar vaak ook wel.

Volg me op Twitter Bezoek mijn LinkedIn profiel email me op m.vanbaal@tudelft.nl
+31 (0) 15 2785454

Categories

Disclaimer

De meningen ge-uit door medewerkers en studenten van de TU Delft en de commentaren die zijn gegeven reflecteren niet perse de mening(en) van de TU Delft. De TU Delft is dan ook niet verantwoordelijk voor de inhoud van hetgeen op de TU Delft weblogs zichtbaar is. Wel vindt de TU Delft het belangrijk - en ook waarde toevoegend - dat medewerkers en studenten op deze, door de TU Delft gefaciliteerde, omgeving hun mening kunnen geven.

Posts by Michel van Baal

De prijs van het domineren van de media

Meestal maak ik me niet zo druk rond ‘Opening Academisch Jaar’. In Delft is het evenement helemaal gericht op de studenten die aan een spannend nieuw avontuur beginnen: hun studie. Ik vind het geen heel geschikt moment om signalen af te geven aan Nederland en/of de Nederlandse politiek. In de kakofonie van alle verschillende boodschappen is de kans niet zo groot dat je boven het ruis-niveau uitstijgt. Voor een minister, een baan waarin je constant onder vuur genomen wordt, ligt dat natuurlijk wezenlijk anders. Voor spindoktoren rondom ministers zijn momenten zoals Opening Academisch Jaar riskante momenten. Veel partijen vragen om aandacht met hun boodschap en er is een luisterend oor van de journalistiek. Ik snap dat de spindokter die situatie wil beheersen, maar dit jaar vroeg ik me wel af: was de prijs niet te hoog?
Continue reading

Drie Slimme Mediatips voor Anti-vaxxers en Andere Complotdenkers

Allereerst een compliment voor jullie: ik ben onder de indruk van de media-aandacht die jullie de laatste jaren weten te genereren. Ik vind het best knap, een idee zoals een platte Aarde breed onder de aandacht krijgen, of hoogopgeleide mensen het aan twijfelen krijgen van over het nut van vaccinaties. Toch zie ik ook nog wel veel amateuristisch gepruts richting de media. Het manipuleren van de journalistiek is namelijk niet zo moeilijk. Media doen wel alsof het niet zo is, maar tussen jou en mij: moderne journalistiek is vooral gericht op geld verdienen met advertenties en jagen op kijkcijfers. ‘Nieuws’ mag niks meer kosten tegenwoordig, en elke click of kijker is meegenomen. Tijd om dingen te checken is er nauwelijks meer. En daar kun je heel handig gebruik van maken,  je moet alleen het spelletje een beetje snappen. Daarom een paar communicatietips om jullie ideeën een nog groter podium te geven!  Niet verder vertellen he.

Continue reading

Kunnen we het wat vaker over framing hebben, collega’s?

Nu ik toch een beetje buiten m’n eigen tuintje aan het bloggen ben: kunnen we het eens over framing hebben? Framing is in ons vak een belangrijk begrip, zeker in de politieke communicatie, journalistiek en reclame. Het is een bijzonder effectieve manier om een discussie naar je hand te zetten. Leren hoe framing werkt is verplichte kost voor elke communicado: hoe gebruik je het? En hoe verweer je je tegen andermans frame? Framing is leerzaam en vaak een leuk spelletje om te spelen. Misschien vergis ik me, maar ik heb de indruk dat het een ander aspect ervan veel minder aandacht krijgt. Want wat is het langetermijn-effect van framing eigenlijk? Meer en meer bekruipt me het gevoel dat het antwoord is: cynisme.

Continue reading

Laat die controledrang nou eens los…

foto‘Dus het kabinet denkt goed na over het communicatiebeleid. Niet echt groot nieuws’ twitterde gewaardeerd collega Jacco Neleman onlangs, naar aanleiding van een bericht van RTL Nieuws over de gelekte communicatie-aanbevelingen aan het kabinet door haar ambtenaren. Dat is natuurlijk waar, maar er stond toch wel wat belangrijks in – onderaan, zoals wel vaker. De ambtenaren pleiten ook voor het opheffen voor de Oekaze Kok, het door Wim Kok in 1998 ingestelde verbod op direct contact tussen rijksambtenaren en Tweede Kamer en journalisten. Dat lijkt mij heel verstandig, want ik krijg gaandeweg steeds meer het gevoel dat de huidige Haagse ‘woordvoerderscultuur’ geen goed idee is. Het leidt volgens mij tot risicomijdende communicatie in dienst van partijbelangen en een kil bureaucratisch beeld van de overheid. Het is volgens mij een van oorzaken van dalend publiek vertrouwen. Het erge is dat het erop lijkt dat die ‘aanpak’ steeds meer het nieuwe normaal wordt, ook buiten Den Haag. Volgens RTL Nieuws kregen de ambtenaren bij het kabinet de handen er nog niet voor op elkaar. Dat is heel jammer.

Continue reading

Een glas wijn kost je 30 minuten van je leven, of toch niet?

Vanochtend kwam de Volkskrant terug op een foutief verhaal van vorige week vrijdag over alcohol. Dat vind ik netjes en het verdient respect, zoals ik vanochtend al twitterde. Die vrijdag rolde een golf media-aandacht over het land, waardoor bij veel  mensen het beeld ontstond dat is bewezen dat je door elk glas alcohol 30 minuten minder lang leeft. Het is alleen niet wat er in de bewuste studie stond die de donderdag ervoor in de Lancet (een wetenschappelijk tijdschrift) werd gepubliceerd. Ik vroeg het me dit weekend al af: hoe is deze bal, met die boodschap gaan rollen? Daar viel al snel het woord ‘persbericht’, vaak genoemd als bron van alle ellende. Ik weet dat het in de praktijk vaak net even anders ligt, dus heb ik eens wat rondgevraagd. Het lijkt me goed om nog even te kijken naar hoe deze golf is ontstaan.

Continue reading

Bel me op tijd, wetenschapper!

Op 1 februari twitterde nanobioloog Cees Dekker ‘We publiceren binnenkort een heel belangrijke ontdekking. Dus maak ik met @michelvanbaal een filmpje om het eenvoudig uit te leggen #wetenschapscommunicatie #ietsmetDNAenzo’. Dat nieuws kwam pas drie weken later naar buiten, maar ik was blij met Cees. Het is een helaas nog te schaars geval waarbij de wetenschapper de wetenschapscommunicator ruim op tijd waarschuwt. Helaas hebben jullie (wetenschappers) nog te vaak de gewoonte om dat pas te doen als de publicatie definitief geaccepteerd is. Bij de grote bladen als Science en Nature is dat veel te laat.

Continue reading

‘Sorry, dit heeft geen nieuwswaarde’ was beter geweest

‘Wat een domme muts!’, dat was de reactie aan onze keukentafel bij het lezen van het interview met de PR-dame van Airbnb, vrijdag in de Volkskrant (Blendle). Ik vermoed dat de meeste lezers het zo ervoeren. Gezien uitgelichte quotes als ‘ik wil een stukje misperceptie wegnemen…’ was dat waarschijnlijk ook precies de bedoeling. De mijne was wat anders: waarom is het nodig om  een 29 jarige onervaren pr-medewerker op een dubbele pagina van de grootste kwaliteitskrant van Nederland op deze manier door het slijk te trekkken? Wat is hiervan de nieuwswaarde, welk journalistiek doel dient dit? En vooral: tja, zo maak je het mediadomein voor onervaren mensen weer een beetje onveiliger.

Continue reading

Bring in the Dark Side

Onlangs mochten collega Roy Meijer en ik gastcollege geven aan studenten wetenschapscommunicatie in Leiden. De opdracht: ‘bring in the Dark Side!’. We hadden natuurlijk een ochtend college kunnen geven over de schoonheid van het PR-vak (ahem), maar het leek ons leuker om een ‘table top exercise’ te doen: een scenario en zeven verschillende rollen. Het werkte verrassend goed. Het resultaat: de groep studenten veranderde razendsnel in een stelletje moddergooiende Machiavelli’s. En opvallend: er ontstonden in een ochtendje mechanismes die me uit de ruwe werkelijkheid akelig bekend voorkwamen. Een kort verslag, ter lering en (wellicht) vermaak 😉

Continue reading

The secret weapon: SAT1

‘Is there a secret weapon??!’. Since he learned of the famous concentrators in 2013, my son (9) is heavily intrigued by that question. Well, for Nuna9, the solar car of Nuon Solar Team, the answer is ‘no’. But for the media working in the Delft team (like me, his dad), the answer is: hell yeah. Meet SAT1, a new car of the Nuna convoy, brought in by their awesome mediapartner Stream My Event. What it does? It gives us internet access via satellite in the outback, even while we are driving. In the current world of near-constant wifi, it might sound silly but for a participant driving the Bridgestone World Solar Challenge, this is a very big deal.

Continue reading

Een Cambrische explosie van zonnewagens

Nog een paar weekjes, en dan begint ie weer: de Bridgestone World Solar Challenge, ofwel BWSC, een wedstrijd van 3000 km dwars door Australie. Voor de vaste lezers van dit blog geen onbekende. Dit wordt hoogstwaarschijnlijk een hele boeiende editie: de regelwijzigingen van deze editie hebben gezorgd voor een Cambrische explosie van nieuwe soorten zonnewagens. En dat was, eigenlijk, wel nodig ook. Om bij dat laatste te beginnen: de BWSC is eerst en vooral een ontwerpwedstrijd. Dat raakt nog wel eens op de achtergrond omdat de wedstrijd is opgezet als een soort roadmovie dwars door de outback van een fascinerend continent, met (voor de Challenger-klasse*) een even simpel als uitdagend doel: degene die als eerste over de streep in Adelaide komt, die wint. Maar in de kern draait de wedstrijd niet om die vier, vijf dagen door Australië, maar om het jaar ervoor: wanneer de teams proberen de allerbeste zonnewagen te bouwen.

Continue reading

© 2011 TU Delft